Já, ég var víst líka búin að lofa einkutíma fyrir löngu að skrifa hér greinina Það sem Mogginn segir ykkur ekki um Bechel, en ég nenni því ekki svo ég ætla að stela einni af Múrnum. Með fyrirfram þökk.

Forysta samtaka fjármálafyrirtækja á Íslandi grætur nú sárar en nokkru sinni yfir því að enn eimi örlítið eftir af félagslegri hugsun í húsnæðismálum landsmanna þar sem Íbúðalánasjóður er. Kæra sem samtökin sendu Eftirlitsstofnun Fríverslunarbandalags Evrópu (ESA) skilaði ekki tilætlaðri niðurstöðu en fjármálafyrirtækin munu líkast til halda málarekstri áfram. Þau eru enda búin með Ísland, allir fjárfestingarmöguleikar eru uppurnir. Vöxturinn getur ekki allur orðið í áhættufjárfestingum erlendis og þá er ekki um annað að ræða en að brjóta sér leið inn í almannaþjónustu.

Fyrir skömmu voru stigin fyrstu skrefin í átt að því að færa vatnsveitur á Íslandi frá almenningi yfir í einkaeigu. Líkt og með fleira sem til vandræða horfir í veröldinni þrýsta Alþjóðabankinn og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn á um slíka breytingu þar sem því verður við komið. Þau lönd sem eiga erfitt með að standa í skilum hafa mörg hver verið neydd til að einkavæða vatnsveitur eins og ýmsa aðra almannaþjónustu.

Sumarið 1999 fór ríkisstjórn Bólivíu að „ráðum“ Alþjóðabankans og hóf að einkavæða vatnsveitur í landinu. Íslandsvinirnir í Bechtel brugðust skjótt við og stofnuðu fyrirtækið Aguas de Tunari ásamt nokkrum öðrum kapítalistum. Það keypti upp allar vatnsveitur í Cochabamba, þriðju stærstu borg Bólivíu, og fékk einkarétt á vatnsdreifingu þar. Það þýddi að m.a.s. þeir sem áttu brunna við sín eigin hús urðu annaðhvort að eyðileggja þá eða borga Aguas de Tunari fyrir að nýta brunnana.

Þegar þessari fullkomnu einokunaraðstöðu var náð hófst vinna við að tryggja hinum nýju eigendum umsaminn 16% arð af vatnsveitunni ár hvert. Gjald fyrir neysluvatn hækkaði um allt að 400% þar sem fólk varð harðast úti. Sums staðar kom þó ekki dropi úr krönunum nema í tvo klukkutíma á dag. Engu að síður sýndu reikningar frá fyrirtækinu mjög aukna vatnsnotkun hjá öllum almenningi og voru upphæðirnar í samræmi við það.

Nútímavæðing vatnsveitukerfisins í Bólivíu leiddi til gríðarlegra fjöldamótmæla sem náðu hámarki 28. desember þegar óeirðalögregla var send á vettvang til að dreifa mannfjöldanum með táragasi. Það var í fyrsta sinn í 18 ár sem táragas var notað gegn almenningi í landinu. En mótmælin héldu áfram og yfirvöld neyddust til að gefa eftir. Gefið var opinbert loforð um að endurskoða lög um vatnsveitur til að koma til móts við kröfur almennings.

Svo lítið var um efndirnar að fólk hætti að borga reikningana frá Aguas de Tunari og í byrjun febrúar kom aftur til mótmæla. Þegar þrjátíu þúsund manns höfðu lagt undir sig miðbæ Cochabamba kom lögreglan á vettvang og hóf að skjóta á mannfjöldann. Þar með hófust götubardagar sem stóðu í tvo daga.

Málalok urðu þau að Bechtel og félagar yfirgáfu Bólivíu með skottið á milli lappanna. En það gerðist auðvitað ekki fyrr en allt hafði verið reynt til að vernda hagsmuni Aguas de Tunari í landinu. Búið var að setja herlög í landinu og reyna að beita hernum gegn mótmælendum en allt kom fyrir ekki.

Vilja svo ekki allir vinna hjá Bechtel fyrir austan?

Svo hér er önnur:

Úr afrekaskrá Bechtel II: Heppileg valdarán


12.9.2004
Hér á Múrnum var nýlega fjallað um Íranskeisarann Reza Pahlavi sem settur var á veldisstól í Teheran árið 1953 þegar bandaríska leyniþjónustan CIA hafði steypt Muhammad Mossadeq vegna þeirrar sérvisku hans að taka íranska hagsmuni fram yfir bandaríska í olíuiðnaði landsins. Óþarft er að rekja þá sögu frekar en fróðlegt er að stjórnendur verktakarisans Bechtel voru einmitt á meðal þeirra sem þrýstu á um valdaránið í Íran.

Dena Montague hjá Arms Trade Resource Center segir að náin tengsl milli Alan Dulles, aðstoðarframkvæmdastjóra CIA, og John Simpson, fjármálaráðgjafa Bechtel, hafi lagt grunninn að sambandi og samvinnu CIA og Bechtel. Enda fór það svo að þegar kom að „uppbyggingarstarfi“ í Íran eftir valdaránið reyndist Bechtel ákaflega vel í stakk búið til að vinna slík verkefni. Sama var upp á teningnum þegar Sukarno var steypt af stóli í Indónesíu og harðstjórinn Suharto settur yfir landið í hans stað. Valdatíð Suhartos varð löng og blóði drifin enda var það meðal fyrstu verkefna hans að „hreinsa“ landið af kommúnistum sem þar fyrirfundust í milljónavís. Við það mætti bæta meðferðinni á Austur-Tímorbúum sem áður hefur verið rakin á þessu vefriti.

Bechtel lét ekki við það sitja að eiga innhlaup hjá CIA og sennilega hafa tengslin milli þessa auðhrings og alríkisstjórnarinnar í Washington aldrei verið sterkari en í forsetatíð Ronalds Reagans 1980-1988. Caspar Weinberger var varnarmálaráðherra Reagans en hann er fyrrverandi ráðgjafi fyrirtækisins. Meðal núverandi stjórnarmanna er George Schultz sem á sínum tíma var utanríkisráðherra í stjórn Reagans. Einnig má nefna William Casey, kosningastjóra Reagans og fyrrum forstjóra CIA, sem líka er í hópi ráðgjafa Bechtel.

Svo virðist sem Bechtel sé ekki alveg sambandslaust við Bush-stjórnina sem nú situr. Rekur nokkurn minni til að þetta fyrirtæki hafi fengið eitthvað að gera við hina svokölluðu „endurreisn“ í Írak? Og langar þá ekki örugglega alla til að vinna hjá Bechtel fyrir austan?